ΘΕΟΦΑΝΕΙΑ     Μεγάλη εορτή του Χριστιανισμού, σε ανάμνηση της Βάπτισης του Ιησού Χριστού στον Ιορδάνη ποταμό από τον Άγιο Ιωάννη τον Πρόδρομο (ή Βαπτιστή). Γιορτάζεται κάθε χρόνο στις 6 Ιανουαρίου και είναι η τρίτη και τελευταία εορτή του Δωδεκαημέρου, που ξεκινά με τα Χριστούγεννα. Λέγεται, επίσης, Επιφάνια και Φώτα. Το όνομα της εορτής προκύπτει από τη φανέρωση των τριών προσώπων της Αγίας Τριάδας, που σύμφωνα με τις Γραφές συνέβη κατά τη Βάπτιση του Ιησού. Στις Δυτικές Εκκλησίες, τα Θεοφάνια είναι περισσότερο συνδεδεμένα με την προσέλευση και την προσκύνηση των Τριών Μάγων στη Φάτνη της Γέννησης του Ιησού. Πηγή: https://www.sansimera.gr/articles/199   ΦΥΛΛΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ   ΚΑΤΑΣΚΕΥΕΣ     ΒΙΒΛΙΑ       Το κείμενο από το βιβλίο: Η ζωή του Χριστού Όταν ήρθε ο καιρός για να ξεκινήσει ο Χριστός µας το κοσμοσωτήριο έργο Του, ήταν τριάντα ετών. Μέχρι τότε ο Ιησούς ζούσε μαζί µε τη μητέρα Του και την οικογένεια του Ιωσήφ, «υποτασσόμενος σ’ αυτούς» όπως µας λέει η Αγία Γραφή. Την εποχή εκείνη ο Ιωάννης κήρυττε τον ερχομό της Βασιλείας του Θεού και διαλαλούσε πως είχε φτάσει ο αναμενόμενος Μεσσίας, ο οποίος θα έφερνε τη λύτρωση στους ανθρώπους. Πλήθη λαού συνέρρεαν κοντά του για να ακούσουν τη διδαχή του και µετανοηµένοι για τις αμαρτίες τους να βαπτιστούν στα νερά του Ιορδάνη ποταμού. Μια µέρα λοιπόν µέσα στο πλήθος ξεχώρισε ο άγιος Βαπτιστής τον ίδιο τον Χριστό. Δεν Τον είχε δει ποτέ του έως τη στιγμή εκείνη, όμως ο Θεός πληροφόρησε την καρδιά του για το ποιος ήταν αυτός που ερχόταν να βαπτιστεί. Ο Ιωάννης µε δέος αντίκρισε Αυτόν που αιώνες τώρα περίμενε το ταλαιπωρημένο ανθρώπινο γένος κι όταν ο Χριστός έφτασε µπροστά του ζητώντας του να Τον βαπτίσει εκείνος αρνήθηκε: “Εγώ έχω ανάγκη να βαπτιστώ από σένα κι εσύ έρχεσαι σ’ εμένα”; “Ας τα αφήσουμε αυτά τώρα -του απάντησε ο Ιησούς- γιατί πρέπει να εκπληρώσουμε και οι δυο µας ακριβώς το σχέδιο του Θεού”. Τα λόγια του Ιησού έκαμψαν την ευσεβή αντίσταση του Ιωάννη που τελικά βάπτισε τον ίδιο τον Κύριό του. Τότε άνοιξαν οι ουρανοί και το Άγιο Πνεύμα µε τη µμορφή περιστεριού ήρθε και στάθηκε πάνω από το Χριστό. Αμέσως µια ουράνια φωνή ακούστηκε: «Αυτός είναι ο Υιός µου ο αγαπητός. Σ’ Αυτόν εγώ ευαρεστούμαι».   Ήταν ο Θεός Πατέρας, ο οποίος θέλησε µε την ίδια Του τη φωνή να «συστήσει» τον Υιό Του σε όλη την ανθρωπότητα και να «κηρύξει» την έναρξη του λυτρωτικού έργου του Ιησού. Ο Τριαδικός Θεός φανερώθηκε εκεί, στον ποταμό Ιορδάνη, και έγινε ξανά αντιληπτός από τις αισθήσεις των ανθρώπων. Ο Θεός Πατέρας ακούσθηκε µε τη φωνή Του, ο Θεός Υιός ήταν εκεί, μέσα στα αγιασμένα νερά του Ιορδάνη και ο Θεός Άγιο Πνεύμα επιβεβαίωνε µε την παρουσία Του την αλήθεια της ουράνιας φωνής. Για πρώτη φορά µετά τη φυγή των ανθρώπων από τον Παράδεισο, ο Θεός φανερωνόταν ξανά σ’ αυτούς! περισσότερα στην πηγή: https://hamomilaki.blogspot.com/2014/01/agia-theofaneia-gia-paidia.html     ΤΡΑΓΟΥΔΙΑ Κάλαντα των Φωτών. Τα Θεοφάνεια. Σήμερα τα φώτα και ο φωτισμός Αύριο ‘ν τα Θεοφάνεια Αύριο ’ν’ τα Θεοφάνεια γιορτάζουν εκκλησίες και προσκαλούν τους άρχοντες, γέροντες και παιδίες να λάβουν όλοι το λοιπόν με συνδρομή και τάξη τα φοβερά μυστήρια ήρθαν να μας διδάξουν. Κι ο επουράνιος Θεός έστειλε τον Υιόν του να λευτερώσει τον Αδάμ, το πλάσμα το δικό του. Κι εδώ που τραγουδήσαμε πέτρα να μη ραγίσει κι ο νοικοκύρης του σπιτιού χρόνια πολλά να ζήσει να ζήσει χρόνια εκατό και να τα διαπεράσει και από τα εκατό κι εμπρός ν’ ασπρίσει να γεράσει ν’ ασπρίσει σαν τον Όλυμπο, σαν τ’ άσπρο περιστέρι. Κι από χρόνου.     ΕΘΙΜΑ 6 Ιανουαρίου, η ημέρα των Φώτων, η Εκκλησία εορτάζει και τιμά τη Βάπτιση του Ιησού Χριστού στον Ιορδάνη ποταμό από τον Άγιο Ιωάννη τον Πρόδρομο. Ας δούμε ποια είναι τα έθιμα που αναβιώνουν σε όλη τη χώρα. Σε κάθε μεριά της Ελλάδας, αναβιώνουν, ήθη και έθιμα των Φώτων, μύθοι και παραδόσεις. Οι γηραιότεροι θυμούνται και διηγούνται στους νέους τα κάλαντα, τα ρουγκάτσια, τα μπαμπούγερα κι άλλα πολλά.   ΠΑΡΑΜΟΝΗ Ο εορτασμός των Φώτων ξεκινά από την παραμονή με τον εκκλησιασμό των Χριστιανών. Στους Ορθόδοξους ιερούς ναούς ψάλλεται η ακολουθία των Μεγάλων Ωρών και στη συνέχεια λαμβάνεται ο Μεγάλος Αγιασμός. Αμέσως μετά, τα παιδιά ξεχύνονται στους δρόμους και ψάλλουν τα κάλαντα των Θεοφανίων. Ο ιερέας κάνει την πρωτάγιαση. Το αγιασμένο νερό του Ιορδάνη ραίνει το κάθε σπιτικό, καθώς ο παπάς με τον βασιλικό πηγαίνει από σπίτι σε σπίτι και ραντίζει τους πιστούς και τους χώρους. Στη συνέχεια μαζεύεται η στάχτη από την φωτιά που έκαιγε στο τζάκι το Δωδεκαήμερο, η φωτιά δηλαδή που ξεκίνησε με το Χριστόξυλο. Η παράδοση υπαγορεύει η στάχτη αυτή να σκορπιστεί γύρω από το σπίτι, στους εξωτερικούς χώρους, στους στάβλους, ακόμη και στα χωράφια, διότι η στάχτη διώχνει το κακό. Το βράδυ το δείπνο είναι νηστίσιμο, όπως και την παραμονή των Χριστουγέννων. Σύμφωνα με την παράδοση, κάθονται όλοι γύρω από το τραπέζι και ο πατέρας της οικογένειας θυμιατίζει για να φύγουν από το σπίτι τα δαιμόνια, ενώ ο νεότερος λέει την προσευχή πριν ξεκινήσουν το φαγητό. Στην Κρήτη, παραμονή των Φώτων, φτιάχνουν «παλικάρια» ή «φωτοκόλλυβα». Πρόκειται για φαγητό φτιαγμένο από πολλά είδη σπόρων και οσπρίων, όπως κουκιά, ρεβίθια, φασόλια, φακή, καλαμπόκι, σιτάρι. Από αυτό το φαγητό οι χωρικοί έδιναν και στα ζώα τους, αλλά το σκόρπιζαν κιόλας σε διάφορα μέρη του σπιτιού. Στον Πόντο, την παραμονή των Θεοφανείων κανένας δεν έβγαινε έξω από το σπίτι του. Ήταν μέρα που κάθε νοικοκυρά καθάριζε όλο το σπιτικό της, ζύμωνε και έφτιαχνε διάφορα γλυκίσματα και προπάντων κουλούρια. Το βράδυ έπρεπε όλα τα μέλη της οικογένειας να λουστούν για να είναι καθαρά για την επομένη. Ένα από τα πιο χαρακτηριστικά έθιμα ήταν το μνημόσυνο των νεκρών. Πριν το βραδινό τραπέζι, σε ένα μεγάλο ταψί γεμάτο σιτάρι όλα τα μέλη της οικογένειας άναβαν κεριά «για τ’ αποθαμέντς», για πεθαμένους συγγενείς και φίλους, αναφέροντας το όνομα του καθενός ξεχωριστά. Μάλιστα, για να τιμούν οι νεότεροι το έθιμο, τους μάθαιναν τους στίχους: «Τα Φώτα θέλω το κερί μ’ και Των Ψυχών κοκκία (κόλυβα) και την Μεγάλ’ Παρασκευήν έναν μαντήλιν δάκρυα». Το τραπέζι παρέμενε όλο το βράδυ στρωμένο, για να «τρώγνε οι αποθαμέν», όπως έλεγαν, ενώ στο κέντρο του τοποθετούσαν μία φέτα ψωμί με τέσσερα κεριά αναμμένα σε

Στολίσαμε το δέντρο μας; Βάλαμε τα καλά μας; Το σπίτι όλο μύρισε κανέλα απ’ τα γλυκά μας; Ας ανοίξουμε και την πόρτα μας να μπει η ευτυχία και απολαύσουμε όλοι μαζί χρονιά γεμάτη υγεία!!! ΦΥΛΛΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΚΑΤΑΣΚΕΥΕΣ ΤΡΑΓΟΥΔΙΑ Κάλαντα Πρωτοχρονιάς Ρούντολφ το ελαφάκι Καλή Χρονιά (Πάει ο παλιός ο χρόνος) Πρωτοχρονιά Πρωτομηνιά Ο μικρός τυμπανιστής Santa Claus Is Coming To Town ΕΘΙΜΑ Η ΒΑΣΙΛΟΠΙΤΑ H βασιλόπιτα είναι το γλύκισμα – σύμβολο της Πρωτοχρονιάς και συνδέεται με την εορτή του Αγίου Βασιλείου, από τον οποίο πήρε το όνομά της. Τη βρίσκουμε με πολλές μορφές και διάφορους τρόπους παρασκευής, σε όλα τα ελληνικά σπίτια, αστικά και αγροτικά. Ζυμώνεται κυρίως με αλεύρι, αυγά, ζάχαρη και γάλα και συνηθέστατα πάνω στην επιφάνειά της γράφεται ο αριθμός του νέου έτους με αποφλοιωμένα αμύγδαλα. Μέσα στο ζυμάρι τοποθετείται ένα νόμισμα, που όποιος το βρει κατά το μοίρασμα της βασιλόπιτας θα είναι ο τυχερός της χρονιάς. Σε κάποιες αγροτικές περιοχές αντί για νόμισμα τοποθετούσαν παλαιότερα ένα κομματάκι άχυρο, κλήμα ή κλώνο ελιάς, ανάλογα με την παραγωγή της περιοχής, και όποιος το έβρισκε θα είχε καλή σοδειά κατά τη διάρκεια του χρόνου. Η βασιλόπιτα κόβεται και μοιράζεται με εθιμικό τελετουργικό τη νύχτα της παραμονής του νέου χρόνου ή ανήμερα την Πρωτοχρονιά. Το γενικό πρόσταγμα έχει ο νοικοκύρης του σπιτιού, που αφού τη σταυρώσει, κόβει και μοιράζει τα κομμάτια της πίτας στα μέλη της οικογένειάς του και τους τυχόν φιλοξενούμενους, ενώ ιδιαίτερα κομμάτια ξεχωρίζονται για τον Χριστό, την Παναγία, τον Άγιο Βασίλειο, το σπίτι και τους ξενιτεμένους της οικογένειας. Το έθιμο δεν περιορίζεται μόνο στο σπίτι και την ημέρα της Πρωτοχρονιάς. Από τις επόμενες ημέρες και σχεδόν μέχρι και τα τέλη Φλεβάρη, σωματεία, επαγγελματικές ενώσεις και οργανώσεις κόβουν τη δική τους βασιλόπιτα. Η συνήθεια αυτή είναι νεότερη και κατάγεται από τις παλαιότερες συντεχνίες, τα μέλη των οποίων έκοβαν την πρωτοχρονιάτικη πίτα και τη μοιράζονταν για το καλό το δικό τους και του κοινού τους επαγγέλματος. Το έθιμο της βασιλόπιτας, όπως και άλλα του Δωδεκαημέρου (Χριστούγεννα – Θεοφάνια), ανάγεται στα ρωμαϊκά «Σατουρνάλια», που αποτελούν συνέχεια των Ελληνικών «Κρονίων». Κατά τη διάρκειά τους προσφέρονταν ως δώρα καρποί και πλακούντες (πίτες) μέσα σε χρυσά φύλλα. Μπορεί να σχετιστεί και με τον εορταστικό άρτο της ελληνικής αρχαιότητας, που προσφερόταν στους θεούς, ιδίως στα «Θαλύσια» και τα «Θαργήλια». Υπάρχει, όμως, και η χριστιανική παράδοση για το έθιμο της βασιλόπιτας. Όταν ο Άγιος Βασίλειος ήταν επίσκοπος Καισάρειας, ο έπαρχος της Καππαδοκίας πήγε να εισπράξει φόρους με άγριες διαθέσεις. Οι κάτοικοι φοβήθηκαν και ζήτησαν την προστασία του επισκόπου τους. Αυτός τους είπε να συγκεντρώσουν ό,τι πολύτιμα αντικείμενα είχαν για να τα προσφέρουν στον έπαρχο. Ο άγιος, όμως, τον έπεισε να φύγει χωρίς να πάρει τίποτε. Ήταν παραμονή της Πρωτοχρονιάς. Επειδή η επιστροφή των αντικειμένων στους κατόχους τους ήταν πρακτικά αδύνατη, με συμβουλή του αγίου ζυμώθηκαν πλακούντια (μικρές πίτες) και μέσα σ’ αυτούς τοποθετήθηκε από ένα πολύτιμο αντικείμενο. Έγινε η διανομή και, σαν από θαύμα, έτυχε στον καθένα ό,τι είχε δώσει. Από τότε, λέγει η παράδοση, κάνουμε στη γιορτή του Αγίου Βασιλείου πίτες με νομίσματα μέσα. Νεότερες παραλλαγές αυτής της παράδοσης από τον Πόντο και τη Μικρά Ασία παρουσιάζουν τον Άγιο Βασίλειο να κερδίζει τον εισπράκτορα των φόρων σε χαρτοπαίγνιο και στη συνέχεια να γίνεται η διανομή με μικρά ψωμιά ή με μια μεγάλη πίτα. Πηγή: https://www.sansimera.gr/articles/871     ΣΥΝΤΑΓΗ ΓΙΑ ΒΑΣΙΛΟΠΙΤΑ   ΥΛΙΚΑ 500 γραμ. αλεύρι για όλες τις χρήσεις 3 κ.γλ. μπέικιν πάουντερ 5 αυγά χωρισμένα 1 πρέζα αλάτι 400 γραμ. ζάχαρη 250 γραμ. βούτυρο 1 κοφτό κ.γλ. κανέλα 1/2 κ.γλ. γαρίφαλο 2 βανίλιες ξύσμα από 1 ακέρωτο πορτοκάλι 120 γραμ. χυμό πορτοκάλι 1/2 κ.γλ. σόδα 120 γραμ. γάλα 80 γραμ. κονιάκ 200 γραμ. καρυδόψιχα χοντροκομμένη άχνη ζάχαρη   ΕΚΤΕΛΕΣΗ Για την καλύτερη παραδοσιακή, αφράτη και φουσκωτή βασιλόπιτα, βγάλτε όλα τα υλικά στον πάγκο σας 30΄πριν ξεκινήσετε να τη φτιάχνετε. Κοσκινίζουμε το αλεύρι με το μπέικιν και τα κρατάμε στην άκρη. Προθερμαίνουμε το φούρνο στους 170ºC στις αντιστάσεις. Θα ψήσουμε στην κάτω σχάρα. Βουτυρώνουμε καλά ένα ταψί 30 ή 32 εκ. με πλαϊνά τοιχώματα ύψους 6 -7 εκατοστά.  Στρώνουμε αντικολλητικό χαρτί στο ταψί, για να μπορέσουμε να ξεφορμάρουμε την αφράτη βασιλόπιτα πολύ εύκολα αφού ψηθεί. Βάζουμε στον κάδο του μίξερ το μαλακό βούτυρο με τη ζάχαρη και τα χτυπάμε με το σύρμα να αφρατέψουν και να κρεμώσουν για λίγα λεπτά.  Αφού λιώσει η ζάχαρη και κρεμώσει το μείγμα, προσθέτουμε την κανέλα, το γαρύφαλλο, τις βανίλιες και το ξύσμα πορτοκαλιού. Έναν έναν ρίχνουμε τους κρόκους, κάθε φορά να τους πίνει το μείγμα πριν προσθέσουμε τον επόμενο κρόκο. Με μίξερ χειρός σε ένα βαθύ μπολ, χτυπάμε τα ασπράδια με το αλάτι σε μεσαία ταχύτητα μέχρι η μαρέγκα να κάνει απαλές κορυφές που στέκονται (περίπου για 2-3 λεπτά). Κρατάμε τη μαρέγκα στην άκρη για λίγο. Χαμηλώνουμε την ταχύτητα του μίξερ στο 1. Διαλύουμε τη σόδα στο χυμό και τα προσθέτουμε στη βασιλόπιτα. Εναλλάξ, προσθέτουμε το κοσκινισμένο αλεύρι με το γάλα και το κονιάκ. Ξεκινάμε με αλεύρι και τελειώνουμε το χτύπημα με αλεύρι. Προσθέτουμε τα χοντροκομμένα καρύδια. Προσθέτουμε σταδιακά τη μαρέγκα και διπλώνουμε απαλά το μείγμα για να μη χάσουμε τον όγκο του. Αδειάζουμε τη βασιλόπιτα στο ταψί. Προσθέτουμε το φλουρί. Ψήνουμε για 55′ με 1 ώρα. Για να σιγουρευτούμε ότι ψήθηκε, μπήγουμε μαχαίρι στο κέντρο της. Αν βγει στεγνή η λάμα από ζύμη, τότε είναι έτοιμη. Αφήνουμε 30΄να σταθεί στο ταψί και να κρυώσει. Την αναποδογυρίζουμε σε μεγάλη πιατέλα. Αφαιρούμε τη λαδόκολλα και αχνίζουμε με ζάχαρη άχνη. (Αργυρώ Μπαρμπαρίγου)   ΤΟ ΡΟΔΙ ΚΑΙ Η ΚΡΕΜΜΥΔΑ Το ρόδι και η κρεμμύδα είναι δύο από τα πιο γνωστά έθιμα της Πρωτοχρονιάς. Λίγοι όμως γνωρίζουν την πορεία και το πώς κατέληξαν να διατηρούνται αναλλοίωτα στο πέρασμα του χρόνου… Το ρόδι εδώ και χιλιάδες χρόνια θεωρείται από διάφορους πολιτισμούς ως το σύμβολο της γονιμότητας, της αφθονίας αλλά και της καλοτυχίας. Οι αρχαίοι Έλληνες πριν μπουν στην καινούρια τους κατοικία συνήθιζαν να σπάνε στο κατώφλι του σπιτιού ένα ρόδι. Το σπάσιμο όμως του ροδιού γίνεται κατά βάση την Πρωτοχρονιά. Σε κάποιες περιοχές της Ελλάδας συνηθίζουν να σπάνε το ρόδι αμέσως μόλις μπει το νέο έτος. Αφού γίνει η καθιερωμένη ανταλλαγή ευχών, ο νοικοκύρης του σπιτιού η κάποιο μέλος της οικογένειας